"గతంలో ఆ పొరపాటే చేసి ఉండకపోతే, ఇప్పుడు ఈ దుస్థితి ఉండేదే కాదు. ఏం చేస్తాం? భవిష్యత్తులో నైనా అలాంటి తప్పిదం మరోసారి జరగకుండా చూసుకోవాలి.''ఇలాంటి మాటలు ఎక్కడైనా విన్నప్పుడు, వారికేదో గొప్ప జ్ఞానోదయం అయినట్లే అనిపిస్తుంది. కానీ, ఇప్పుడు మాత్రం ఆయన చేస్తున్నదేమిటి? గతంలో చేసిన తప్పు, భవిష్యత్తులో చేయకుండా జాగ్రత్తపడతా అంటున్నాడు. బాగానే ఉంది. కానీ, వర్తమానం మాటేమిటి? వర్తమానంలో మాత్రం ఆ తప్పే కొనసాగిస్తాడనేగా? లేదంటే, గతం గురించి, భవిష్యత్తు గురించీ మాట్లాడి వర్తమానాన్ని ఎందుకు వదిలేసినట్లు? పూర్తి స్ఫురణతో అయినా, కాకున్నా, మనసు చాలాసార్లు అలా వర్తమానం నుంచి పక్కకు జరిగిపోతూనే ఉంటుంది. అనుభవాలు నేర్పిన జీవిత పాఠాలను యథాతథంగా భవిష్యత్తులోకి బదిలీ చేయడం వల్ల కలిగే విపత్తే ఇది. నిజానికి మనముందు గత మూ లేదు, భవిష్యత్తూ లేదు. ఉన్నదల్లా వ ర్తమానమే. కానీ, చాలా సార్లు ఆ వర్తమానం మీదే మనసు నిలవదు.
* * * "ఇప్పుడేదో ఈ కాస్తకే తెగమురిసిపోతున్నారు కానీ, ఆ రోజుల్లో మేము ఎన్నెన్ని అద్భుతాలు చేశామండి?'' "అవునవును వాటిని చూసిన వారంతా నిజంగా ఎంత ఆశ్చర్యపోయే వారని? మేము చేసిన ఏ పనికీ అసలు తిరుగే ఉండేది కాదు." కొందరి సంభాషణల్లో ఎంతసేపూ ఇలా గత వైభవాల గురించిన ఆత్మస్తుతే ఉంటుంది. గతంలో వారు కొన్ని అద్భుతాలే చేసినా, ఆ ఆ వైభవాన్ని ఎంత కాలమని భుజాల మీద వేసుకుని తిరుగుతారు? గతం ఘనకీర్తి కాదు, ఇక్కడ, ఇప్పుడేం చేస్తున్నారన్నది కదా ముఖ్యం ? నిజానికి వర్తమానంలో నిర్జీవంగా మారిపోయిన వారే ఇలా అస్తమానం గతంలో జీవిస్తూ గడిపేస్తారు. అయినా, అంతంత సమయం గతంలో జీవిస్తున్నారూ అంటే, వర్తమానంలో వారు లేరనే కదా అర్థం? వాస్తవానికి, నువ్వు సంపూర్ణంగా ఉన్న చోట గతానికి తావే ఉండదు. ? నవ్వున్న చోట గతమే ఉందీ అంటే అక్కడ నువ్వు లేవనే కదా!
* * * "ఇప్పుడేదో ఈ కాస్తకే తెగమురిసిపోతున్నారు కానీ, ఆ రోజుల్లో మేము ఎన్నెన్ని అద్భుతాలు చేశామండి?'' "అవునవును వాటిని చూసిన వారంతా నిజంగా ఎంత ఆశ్చర్యపోయే వారని? మేము చేసిన ఏ పనికీ అసలు తిరుగే ఉండేది కాదు." కొందరి సంభాషణల్లో ఎంతసేపూ ఇలా గత వైభవాల గురించిన ఆత్మస్తుతే ఉంటుంది. గతంలో వారు కొన్ని అద్భుతాలే చేసినా, ఆ ఆ వైభవాన్ని ఎంత కాలమని భుజాల మీద వేసుకుని తిరుగుతారు? గతం ఘనకీర్తి కాదు, ఇక్కడ, ఇప్పుడేం చేస్తున్నారన్నది కదా ముఖ్యం ? నిజానికి వర్తమానంలో నిర్జీవంగా మారిపోయిన వారే ఇలా అస్తమానం గతంలో జీవిస్తూ గడిపేస్తారు. అయినా, అంతంత సమయం గతంలో జీవిస్తున్నారూ అంటే, వర్తమానంలో వారు లేరనే కదా అర్థం? వాస్తవానికి, నువ్వు సంపూర్ణంగా ఉన్న చోట గతానికి తావే ఉండదు. ? నవ్వున్న చోట గతమే ఉందీ అంటే అక్కడ నువ్వు లేవనే కదా!
తప్పించుకోవడమే
పెద్ద అవసరం లేకపోయినా, గతం గురించి ఆలోచించడం, దాని గురించి మాట్లాడటం నిజంగా వర్తమానాన్ని పక్కకు తప్పించే ప్రయత్నమే. అయితే మనకు తెలియకుండానే కొంత మేరకు గతం మనల్ని వెంటాడుతూ ఉంటుంది. బాల్యం నాటి కొన్ని అనుభవాలు, పెరిగిన సంస్కృతి, దేశ కాల పరిస్థితులు, మన వెంట నీడలా నడుస్తూనే ఉంటాయి. ప్రపంచం పట్ల మన దృక్ఫథాన్ని, ఆలోచనల్ని, మన స్పందనల్ని, మనం ఏర్పచుకునే మానవ సంబంధాల్ని ఇవి ఏదో ఒక స్థాయిలో ప్రభావితం చేస్తూనే ఉంటాయి. అయితే వర్తమానంలోకి విస్తృతంగా వ్యాపించడం ద్వారా మాత్రమే ఆ ప్రభావాల నుంచి బయటపడటం సాధ్యమవుతుంది. అలా వ్యాపించడానికి వర్తమానం విశిష్టత గురించి తెలియాలి. అలా వర్తమానం గురించి సమగ్రంగా తెలిసి, దానికి అంకితమయ్యే దాకా గతం నీడలోనుంచి పక్కకు జరగడం సాధ్యం కాదు. వర్తమానం మీద తమను తాము నిలబెట్టుకోవడం ద్వారానే జీవితం నిలబడుతుంది. గ తాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి సమయం పెంచే కొద్దీ విషయం మరింత సంక్లిష్టమవుతూ వెళుతుంది.
సంసిద్ధతే ముఖ్యం
వర్తమానంలోని ఘర్షణనూ, బాధనూ ఎదుర్కోవడానికి సిద్దం కాలేక కూడా మనసు కొన్నిసార్లు గతంలోకి, భవిష్యత్తులోకీ దూరిపోతూ ఉంటుంది. అలాగే, తమలోని అలసత్వాన్నీ, అశక్తతనూ, పలాయనత్వాన్నీ సోమరితనాన్నీ కప్పి పుచ్చుకోవడానికి కొందరు చాలా తెలివిగా గతం లేదా భవిష్యత్తు ముసుగును కప్పుకుంటారు. భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన ఊహా సౌధంలో తిరుగుతూ కాలం వెలిబుచ్చుతూ ఉంటారు. అలా పక్కకు జరిగిపోవడం వల్ల వర్తమాన విషయాలు మరింత జటిలంగానూ, సంక్లిష్టంగానూ తయారవుతాయి. వర్తమానం దుర్భరంగా మారిన వారిలో కొందరు ఈ కోవకే చెందుతారు. నిజంగానే భవిష్యత్తులో ఏదో అద్భుతమే జరగాలనుకుంటే, వర్తమానంలో దానికి పునాదులు పడాలి. ఆ స్థాయిలో కార్యాచరణ కూడా ఉండాలి. అదేమీ లేకుండా నిరంతరం గతంలోని తమ ప్రతాపం గురించి, ఉత్తుత్తి ఉజ్వల భవిష్యత్తు గురించి అనుకుంటూ పోవడం క చ్ఛితంగా పలాయనమే అవుతుంది.
ఎందుకిలా?
అసలు మనసెందుకు ఇలా పదేపదే గతంలోకి, భవిష్యత్తులోకి జారుకుంటుంది? వర్తమాన జీవితంలో శ్రమ, ఘర్షణ, బాధ ఇవన్నీ ఉంటాయి. ఈ స్థితిలో గతంలో శ్రమించిన రోజుల్ని సైతం గుర్తు చేసుకుంటాం. కారణం, ఆ గుర్తు చేసుకోవడంలో శ్రమ గురించిన జ్ఞాపకాలే తప్ప శ్ర మ ఉండదు. అందుకే అవి భారంగా అనిపించవు. అయినా, జీవితం తాలూకు ఘర్షణ జీవిత వాస్తవం అయినప్పుడు ఆ ఘర్షణ నుంచి పక్కకు జరిగితే ఫలితమేముంది? అంటే మానసిక వేత్త ఎక్కార్ట్ టోల్ " వర్తమానం అంత బాధాకరంగా అనిపించడానికి వర్తమానాన్ని యథాతథంగా స్వీకరించలేని తనమే ప్రధాన కారణం. పరిష్కరించే ప్రయత్నమేదీ లేకుండా సమస్యలను నిరో«ధించే ప్రయత్నాలే ఆ సమస్యలను మరింత తీవ్రం చేస్తాయి. నిజానికి వర్తమానపు బాధల తీవ్రత వర్తమానాన్ని నిరోధించే స్థాయి మీదే ఎక్కువగా ఆధారపడి ఉంటుంది. చేయవలసిందల్లా వర్తమాన స్థితి గతుల్ని యథాతథంగా స్వీకరించడానికి సిద్ధం కావడమే. అప్పుడే అ పరిస్థితుల్ని చక్కదిద్దడం గానీ, సమస్యల్ని పరిష్కరించడం గానీ సాధ్యమవుతుంది. '' అంటాడు.
వర్తమానమే సమస్తమై....
అదేపనిగా, గతం, భవిష్యత్తుల గురించి చేసే ఆలోచనలు, వర్తమానాన్ని నిర్జీవ పరిచి జీవితాన్ని విచ్ఛిన్నం చేస్తాయి. ఒక తీవ్రమైన బాధ శరీరాన్నీ మనసునూ ఆక్రమిస్తుంది. జీవిత బంధం గతంలోంచే కొనసాగుతుంది. గతంతో నీ అనుబంధాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. ప్రేమించావు, ద్వేషించావు. స్నేహాలు చేశావు. వైరాలు పెంచుకున్నావు. అవన్నీ నిరంతరం కొనసాగుతూనే ఉంటాయి. కానీ, ఆ విషయాల్లో తలమునకలు కావడం మొదలెడితే, వర్తమానాన్ని, బతికే ఇప్పటికి ఈ క్షణాలను పూర్తిగా పోగొట్టుకుంటాం. మనసంతా గతమూ, భవిష్యత్తుల గురించిన ఆలోచనలే నిండిపోతే, వర్తమానానికింక చోటు ఎక్కడుంటుంది? పరిష్కరించవలసిన ఎంతో వర్తమానం మన ముందు పడి ఉంది. అందుకే గతమూ, భవిష్యత్తూ కాదు. ఈ క్షణమే మనకు సమస్తం అందులో సమగ్రంగా జీవించడమే ముఖ్యం. వర్తమానంలో సమగ్రంగా జీవించగలిగితే భవిష్యత్తు దానికదే ఏర్పడుతుంది. అందుకే సర్వశక్తుల్నీ వర్తమానం మీదే కేంద్రీకృతం చేయడం ఒక్కటే ఇప్పుడు మనిషి ముందున్న ఏకైక లక్ష్యం.
ప్రతి మనిషి తన జీవన యానంలో మోయలేని 'భారాల్ని' మోస్తున్నాడు! ఏమిటా భారాలు? బంధాలు, భౌతిక వస్తు లాలసలు. ఇన్ని బరువులతో ప్రయాణిస్తే జీవితం ఏమంత సుఖంగా ఉంటుంది? తక్కువ సామాన్లు వెంట తీసుకెళితే ప్రయాణం సౌకర్యంగా ఉంటుందని అందరికీ తెలుసు. ఈ సత్యాన్ని మన జీవితానికి మాత్రం అన్వయించుకోలేకపోతున్నాం? భౌతిక అవసరాలు తీరినంత మాత్రాన శాశ్వత ఆనందం రాదు. ఆత్మసాక్షాత్కారంతో మాత్రమే అది సాధ్యం. మరి ఆత్మసాక్షాత్కారం కోసం మనం ఏం చేయాలి? 
‘మూడేళ్ల క్రితం స్నేహితునితో కలిసి శ్రీశైలం, అక్కడ భీముని కొండకు కాలినడకన వెళ్లాను. ఆ తర్వాత తిరుపతి ఆయుర్వేద ఔషధవనంలో తిరిగాను. అప్పుడు వన సౌందర్యం గురించిన కవుల వర్ణనలు కళ్లకు కట్టాయి. అలాగే మా ఊరికి ముప్పైకిలోమీటర్ల దూరంలో పంచవటి (పంచగ్రామ అని కూడా అంటారు) అనే పేరున్న ఒక అటవీ ప్రాంతం ఉంది. ఆ అడవిలో ఉన్న శనీశ్వరాలయానికి వెళ్లినప్పుడు ఆ పరిసర ప్రాంతాలను చూశాక... అనిపించింది ఇంతటి అద్భుతమైన ప్రపంచాన్ని వదిలి దేనికోసం పరుగులు పెడుతున్నాను? అని. అప్పటి నుంచే మనసులో ఓ ఆలోచన... ‘కొన్నిరోజులైనా వన సౌందర్యాన్ని ఒంటరిగా ఆస్వాదించాలని. అందుకు ఈ వేసవి సెలవులు కలిసివచ్చాయి’ అంటూ అడవికి వెళ్లడానికి, అక్కడ ఉండాలన్న ఆలోచన నేపథ్యాన్ని వివరించారు. ఈ విషయం చెప్పగానే తల్లి, తండ్రి, భార్య మిగతా కుటుంబసభ్యులు, సన్నిహితులు ఆయన్ను ఆపాలని చూశారు. ఇలాంటి ఆలోచనలు మానుకోవాలని హెచ్చరించారు. అయితే అప్పటికే అడవి అంటే విపరీతమైన ఇష్టాన్ని నింపుకున్న విజయ్కుమార్ అవేవీ పట్టించుకోలేదు. తను అనుకున్నట్టుగా ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యారు. ‘నా పిల్లలు చిన్నవాళ్లు. ఉదయం వెళితే సాయంత్రానికే ఎప్పుడెప్పుడు వారిని చూస్తానా అని ఎదురుచూసే నాకు వాళ్లను వదిలి ఉండటం ఒకింత కష్టమే అనిపించినా ప్రకృతిమాతతో కలిసి ఉండాలనే ఇష్టం ముందు అన్నీ తలవంచాయి’ అన్నారు. 
అడవిలో చెట్ల మధ్య, హాయిగొలిపే గాలిలో ఒకసారి పట్టణం విజయ్కు గుర్తొచ్చింది. చెట్లను కొట్టి, బిల్డింగ్లు కట్టుకొని, బోనస్గా వచ్చే రకరకాల రుగ్మతలకు లోనై, వాటిని నయం చేసుకోవడానికి పడరాని పాట్లు పడే వారు గుర్తొచ్చారు. అడవిలో ఎన్నో ఔషధ మొక్కలు... ఆ గాలికి దూరమయ్యాం కనుకే ఎన్నో జబ్బులు బాధపెడుతున్నాయి అనిపించింది. ఆయుర్వేదంలోనూ ప్రవేశం ఉండడటం వల్ల ఏ మొక్క ఏ జబ్బును నయం చేస్తుందో తెలుసు. వాటి గొప్పతనం స్కూల్లో పిల్లలకు పరిచయం చేయడానికి కొన్ని అరుదైన ఔషధ మొక్కలను సేకరించానన్నారాయన. ఈ 21 రోజుల వనవాసం వల్ల ఆయనకు బోనస్గా కలిగిన మరో లాభం... ఏడు కిలోల బరువు తగ్గడం. ఆ స్వచ్ఛమెనగాలి, ఆ కల్మషరహితమైన నీరు, ఆ పచ్చని నేల ఇచ్చిన బలం మరో ఏడాది దాకా సరిపోతుంది. ఆ జ్ఞాపకం మాత్రం నూరేళ్ల దాకా నిలిచి ఉంటుంది అని చెప్తారు విజయ్కుమార్. ప్రస్తుతం ఆయన మొక్కల పెంపకంలో పాఠశాల విద్యార్థులను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రత్యేకంగా కృషి చేస్తున్నారు. 
"పీహెచ్డీ కోసం దరఖాస్తు చేసినప్పుడు నాకు ప్రత్యేకంగా కొన్ని పరీక్షలు పెట్టి ఇక్కడి యూనివర్సిటీ ప్రమాణాలకు సరిపోతానో లేదో పరీక్షించారు. దానికి నాక్కొంచెం కోపం వచ్చింది. ఇండియాలోని అత్యున్నత విశ్వవిద్యాలయాల్లో ఒకటయిన హైదరాబాద్ సెంట్రల్ యూనివర్సిటీలో అరుదుగా వచ్చే డిస్టింక్షన్ సంపాదించిన నా డిగ్రీని సరిపోదంటారా - అన్న భావన వచ్చింది.
